Кучиња
Шарпланинец
Други називи: Sarplaninac · Šarplaninac · Шарпланинско овчарско куче
Шарпланинецот е автохтона раса. Таа е создадена самостојно, природно и изворно, без значително влијание на човекот.Тоа е и нејзината најголема предност и супериорност над останатите раси и кучиња. Како предци на шарпланинецот се споменуваат волкот и шакалот. Според некои извори се смета дека на нашите простори е одомаќинет околу десетиот век пред н

Темперамент
- Intelligent, Independent, Devoted, Calm, Protective, Reliable
Големина и нега
Големина: Висината на гребенот изнесува просечно 62 см кај мажјаците, 58 см кај женките. Мажјаци под 56 см и женки под 54 см висина се исклучуваат од оценување.
Не е наведено во изворниот профил.
Потекло
Шарпланинецот е автохтона раса. Таа е создадена самостојно, природно и изворно, без значително влијание на човекот.Тоа е и нејзината најголема предност и супериорност над останатите раси и кучиња. Како предци на шарпланинецот се споменуваат волкот и шакалот. Според некои извори се смета дека на нашите простори е одомаќинет околу десетиот век пред нашата ера. Во светската кинолошка организација е регистриран во 1939 година, под FCI Бр.41,под името илирски овчар. Во 1957 година FCI го регистрира под името југословенски овчарски пес-шарпланинец. Во 1996 година по барање на кинолошки сојуз на Република Македонија (КСМ), се брише префиксот југословенски и го добива името кое со векови го носел-шарпланинец. Во 1947 год. во Република Македонија шарпланинецот за прв пат започнува да се одгледува стручно. На Стогово во село Гари, западна Македонија беше оформена фарма за одгледување на шарпланинци. На крајот на 50-тите години, целокупниот труд на овчарите, кинолозите и ветеринарите пропадна, затоа што шарпланинецот повеќе беше распродаван отколку огледуван. Заедно со стадата овци започна исчезнувањето на чистокрвниот шарпланинец. Постоеше опасност од негово целосно исчезнување, достигнувајќи висока цена на светскиот пазар. Планинските масиви со кои е опкружена Република Македонија со својата конфигурација на теренот природните и климатските услови, генетски го стабилизираат шарпланинецот со што тој е во светскиот врв на генетски постојаните раси.
Земја
Македонија
Класификација
Овчарско куче
Изглед
Силен добро поврзан пес, над средниот раст, во целина складно граден. Покриен со долго, густо и прилично грубо влакно, што остава впечаток на збиена градба на телото. Силна конструкција, мирен темперамент, добродушен, но многу остар пес. Верен на својот господар и неподмитлив. Должината на трупот е нешто поголема од висината на гребенот.Кај мажјаците за 8-10%, а кај женките за 10-12 %.
Крзно
Главата, ушите и предните делови на екстремитетите се покриени со кратко влакно. Вратот, трупот, како и задните делови на екстремитетите и опашот се покриени со долго, нешто погрубо и скоро право влакно. Под долгото влакно се наоѓа пократко, по квалитет пофино и многу густо влакно – подвлакно. Должината на влакното на гребенот изнесува од 10 до 12см. И не смее да биде пократко од 7см. Песот е еднобоен. Дозволени се сите нијанси на бои од бел до темно сив скоро црн. Најсакани се сивозелената и темносивата боја. Шаренилото не е дозволено. Кај пигментираните кучиња дозволени се, но несакани малите бели белези на градите и прстите. Кај сите пигментирани кучиња основната боја најмногу е изразена на горните делови на главата, вратот и трупот. Во долните делови бојата постепено спабее и преоѓа во долните делови на екстремитетите во посветла. Овие премини во посветла боја не смеат да имаат рабови и да оставаат впечаток на шаренило.
Глава
Главата е сразмерна на големината на телото и изнесува 25 см или околу 40% од висината на гребенот. Черепниот дел на главата е нешто подолг од муцката и зафаќа во просек 58%, односно 42% (однос череп-муцка) од вкупната должина на главата. Кај женките черепниот дел изнесува 57%, а муцката 43%. Гледано од профил, линијата на челото е благо испапчена, а муцката рамна, меѓусебно двете линии се благо конвергентни. Челото е суво, широко, средишната челна линија изразена, гледано одозгора од страна тоа е лесно испапчено и заоблено. Очните лакови се слабо изразени. Тилната коска е исто така слабо изразена. Стопот – пределот од муцката кон черепниот дел на главата, во пределот на очите, е исто така слабо изразен. Муцката е пократка од черепниот дел на главата, во основа широка и длабока, постепено но благо се стеснува кон врвот односно носната печурка. Носникот е прав и широк. Профилот на долната вилица од кос лак преоѓа во рамна линија, која е дивергентна со линијата на носникот. Носната пчурка е широка и црно пигментирана. Усните се со средна дебелина, припиени, а горната незначително ја преоѓа долната. Забалото е ножичкасто и потполно-42 заба. Очи во облик на бадем, ниту испакнати, ниту вдлабнати, темно или светло костенливи, со смирен но продорен и неустрашлив израз.Очните капаци, како и сите видливи слузокожи се црно пигментирани. Ушите се всадени во висина на замислената линија коа ги сврзува врвот на носот и медијалниот(внатрешен) очен агол, или пак незначително пониско, обесени се и носени порај главата во облик на буквата “V” , средно долги, досегаат до внатрешниот очен агол од истата страна. Покриени се со кратко влакно.
Врат
Горната профилна линија на вратот, во горниот дел на вратот е благо испапчена или е рамна, а долниот дел од вратот линијата е рамна. Вратот е срдено долг. Поради густото влакно изгледа пократок, длабок, широк и мускулест, со главата и трупот добро е поврзан и без нагласени преоди.Вратот е благо издигнат во однос на линијата на грбот. Кожата е припиена , без гуша што виси(фанон). Влакното е густо, долго и остро, на пределот од главата кон вратот прави огрлица-грива, што привидно
Тело
Горната линија на телото е рамна или благо се спушта од гребенот према сапите. Кај кучињата одгледани во планина, се толерира и мала надграденост (повисок заден дел) иако не е пожелно. Трупот е нешто подолг од висината. Гребенот е благо изразен и широк. Вратот и гребенот се цврсто сврзани, а преодот е благ. Грбот е прав и широк, не предолг. Слабинскиот дел е краток, широк и мускулозен. Сапите се средно долги, косо наназад поставени, широко и добро покриени со мускули. Граден кош. Градите се длабоки, нивната долна ивица досега најмалку до лаковите, средно долги се, со благо заоблени ребра. Однапред гледан, градниот кош е широк и мускулозен. Обемот на градниот кош треба да е најмалку за 20% поголем од висината на гребенот. Стомакот е собран и мускулозен. Долната линија на стомакот благо се издигнува наназад. Слабините се релативно кратки и со назначени преоди. Опаш Опашот е долг и досега најмалку до скочниот зглоб. Линијата на сапите продолжува со горната линија на опашот без нагли преоди. Опашот е во основа силен и постепено се стенчува према врвот. Обложен е со густо влакно и на долниот дел долго, па добива изглед на опаш богато накитен со влакно. Опашот е сабјаст, во акција повисоко, а во афект над грбната линија носен и во лак повиен.
Екстремитети
Предни екстремитети Гледано во целина, се со правилни ставови, складни во однос на трупот, а висината на лактовите изнесува окулу 55% од висината на гребенот. Поединечните делови на предните екстремитети се во склад во однос еден спрема друг и со трупот гледано во целина. Плешка. Доволно долга и широка, добро е поврзана со градниот кош, благо искосена и со хоризонталата прави агол од 650. Надлактицата е мускулозна, од плешката покосо поставена и со хоризонталата прави агол од 550. Надлакотниот агол помеѓу надлактицата и подлактицата изнесува окулу 1450. Лакот е широк, правилно поставен, незначително одалечен од градниот кош. Подлактица. Стрмна со силни коски, мускулозна, долга и на задната страна украсена со долго влакно како знаменца. Зглобот над шепата е широк, длабок, со благо истакнати преоди. Дошапје. Благо искосено, силно и широко. Шепи. Силни, со испапчени цврсто прилепени прсти, во облик на лажица. Нокти темно пигментирани, цврсти, јаготките и табаните темно до црно пигментирани, цврсти но еластични. Задни екстремитети Ставовите на задните екстремитети одзади гледани се правилни и нешто пошироко поставени од предните. Гледано од страна, ставовите се исто така правилни, а аглите доволно затворени. Бутината е мускулозна, со силно заоблена мускулатура, косо поставена и со хоризонталата затвара агол сличен како и плешката. Аголот што го прави коленото е нешто поотворен од рамениот 1250. Коленото е цврсто и широко. Потколеницата косо поставена, силна со доволно длабока мускулатура и со изразити знаменца. Скочен зглоб. Широк и доста отворен, со агол од окулу 1300 Задно дошапје. Силно, нешто пострмно од предното, заперци редко има, а ако има, треба да се отстранат.
Кожа
Средно долга, еластична, припиена со телото, без набори. Сите видливи слузокожи црно или темно пигментирани.
Боја
Black, Tan, Grey, White, Sable
Висина
Мажјаци: 22–24 inches (56–62 cm), Женки: 21–23 inches (54–58 cm)
Тежина
Мажјаци: 35–45 kg, Женки: 30–40 kg
Големина
Висината на гребенот изнесува просечно 62 см кај мажјаците, 58 см кај женките. Мажјаци под 56 см и женки под 54 см висина се исклучуваат од оценување.
Карактер
Свесен за својата големина, сила и храброст, шарпланинецот е способен да биде добар чувар, горд во одбраната на стопанот, неговите блиски и својата територија кога ќе процени дека има потреба за тоа. Недовербата спрема непознати луѓе е многу добра особина, затоа што се базира на стабилниот карактер, кои го имаат поголемиот број на добрите заштитници и чувари. Шарпланинецот е тешко да се доведе до избезуменост, односно до губиток на контрола врз себе. Под вообичаени околности тој е мирен и толерантен, но тоа не го спречува во потенцијални опасности адекватно да реагира. Шарпланинецот добро знае да процени дали непознатиот го загрозува стадото или не. Ако некој застане на пристојна далечина шарпланинецот ќе лежи, но ако се приближува, шарпланинецот ќе стане и понатаму ќе набјудува. Доколку непознатиот гостин се приближува и оди уште поблиску, шарпланинецот ќе отиде близу стадото за да го заштити и доколку се помине прагот, шарпланинецот завзема став за напад. Способноста за самоконтрола и прилагодување, практично се симболи за урамнотеженост, неопходни за заедничкиот живот на овчарот и шарпланинецот да тече без непотребни проблеми. Шарпланинецот како раса која е со застрашувачки изглед, не смее да биде агресивен. Шарпланинецот со векови опстојувал на планините, живеејќи од еден грст качамак и малку сурутка. Способен е дневно да помине десетина километри на сонце, дожд, снег, чувајќи стотина овци од ѕверови. На шарпланинецот не смееме да дозволиме да му се одземе карактерот и благородноста. Треба да го почитуваме таков каков што е и каков што бил со векови.
Темперамент
Intelligent, Independent, Devoted, Calm, Protective, Reliable
Хипоалергеност
0